Frantziscu Màsala no tenit abisòngiu de peruna presentada, ca est totu sa vida in cumbata po su sardu e po sa terra sua, lasseus fueddai a issu etotu.

“A sos tempos de sa pitzinnia, in bidda, totus chistionaiamus in limba sarda. In domos nostras no si faeddaiat àtera limba. E deo, in sa limba nadia, comintzei a connòschere totu sas cosas de su mundu. Ma, a sos ses annos, intrei in prima elementare e su mastru de iscola proibeit, a mie e a sos fedales mios, de faeddare in s’ùnica limba chi connoschiamus: depiamus chistionare in limba italiana, «la lingua della Patria», nos nareit, sèriu-sèriu, su mastru de iscola.

Nois no connoschiamus sa limba italiana e, pro cussu, nos istaiamus mudos de fronte a su mastru ma, tra nois, sighemus a faeddare in sa limba de mama. Su mastru, cando nos intendiat alleghende in sardu, nos daiat ses atzotadas subra sas manos, tres pro donzi manu. E, tando, istaiamus mudos puru tra nois.

Gai, totus sos pitzinnos de ‘idda, intraiant in iscola abistos e allirgos e nde bessiant tontos e cari tristos. Pro cussu, como chi so betzu, s’idea mia est custa: de atzotare subra sas manos a totus sos italianos chi no faèddant sa limba sarda”.

Ita ndi pènsat Frantziscu Màsala de sa proposta de unificai sa lìngua sarda? “Est unu sbàlliu perigulosu meda, certus presumius pènsant de podi unificai sa lìngua a fortza de autoridadi polìtica, is chi ant fatu custa operatzioni no stìmant sa lìngua sarda, antzis dda bolint cundennai. Sa primu proposta LSU ndi boliat scancellai sa fueddada campidanesa, boghendindi sa lìtera “x” de s’arfabetu, unu machìmini fora de sentidu, cumenti e chi nosu no depaus prus nai is fueddus “Maxia o Trexenta”.

Continua...