[ Salta il menu e vai direttamente ai contenuti ]
- Sommario dei principali servizi e contenuti disponibili in questa pagina:
- Lingua del sito
- Ricerca
- pagina in cui ti trovi
- navigation global
- Rubriche
- Registrati al sito
- Articoli più recenti
- Ultime brevi
- informazioni legali
Articoli più recenti
A fogu a intru | Arrichetedhu
martedì 1 aprile 2008 di Francu de Fabiis
Arrichetedhu at fatu is annus.
In su 1978 in mesu a is àterus contus, ma scritu in lìngua sarda, bessiat Arrichetedhu. Custu contu de unas cantu pàginis est sa primu ancada, in is diis de oi, de torrai a scriri in sardu chi at amostau sa bia a medas scridoris de importu mannu.
Òminis custus de sentidus mannus e chi enta bodhiu custu amostu e dh’iant fatu una pandela po su contai apitzus de s’identidadi cosa nosta. Est a sciri, intzandus, ca Larentu Puscedhu in su 1982 pubrigat “S’arvore de sos tzinesos”; Mialinu Pira pubrigat in su 1983 “Sos Sinnos”; Antoni Cossu scririt in su 1978/82 “Mànnigos de Memoria”, ma pubrigau in su 1984; Venutu Lobina scririt “Po cantu Bidhanoa” in su 1984, chi benit pubrigau in su 1987; Màriu Pudhu in su 1986 pubrigat “Alivertu” e Petru Canu scririt “Un lintzolu di tarra” fintzas custu bessit in su 1986. In pagannus funti bessius sighendi avatu de Arrichetedhu is mellus trabballus de sa literadura sarda. Labai innoi unu ancodedhu de Giùlliu Angioni.
A fogu a intru
Prentau in su Friaxu de su 1978,
Editzionis EDES, Castedhu.
Arrichetedhu
Pàgini 100.
Candu calencuna borta sa genti indi chistionat, custumat a nai ca Arrichetedhu fiat distinau, ca iat arratzau a sa famìlla de sa mama: tres tzius mudus e una tzia macoca, su mesu futus e su mesu fadhius.
Arrichetedhu puru, de cosa futa chi parìat, cumprìus is dexannus si fait unu annetu de spidali. Malucadupu, iant nau sa genti, sa pròpiu cosa de is fradis de sa mama. De spidali indi torrat biancu che su nènniri, is ogus sentza luxi, a lingua impastada, cun is sentidus de unu pipiu de cincannus. Scimpru no si podit nai, cumenti e una criadura crèscia sa mitadi de s’edadi sua. Amanniau a crastu e pagu o nudha a conca.
“A istadu bonu m’indi ses torrau, fillu miu”, iat nau sa mama a sa essida de su spidali. “Scimillotau mi dh’ant in Castedhu custu fillu”.
E su babbu “Mancai ti dha pòngia sa fraci in manus custu istadi, gei ses a postu, scedadedhu”, iat nau sa dì chi si dhu iat biu beniu in su sartu, a in ca fiat pascendi, po dhi portai pani e ingaùngiu po fintzas a sa dì de cuindixi.
E sa dì de cuindixi su babbu de Arrichetedhu fùrriat a bidha e àndat a domu de su meri suu a pregontai, a bortas no dh’essit pigau in acòrdiu po fai calencuna cosa.
“Dh’eus a provai” iat nau su meri. “Podit èssiri chi andit beni po fai su boinarxu custu beranu. Su tempus at a èssiri maistu”.
Arrichetedhu, cun su tempus, in cantu a trabballu fiat su mellus de totus, sendu a èssiri cun is àrterus. A no dhu firmai, sighiat sèmpiri sentza mancu s’acinnu a s’abarrai. Palas gei indi portàt, mancai no essit tentu conca meda. E tocànt a issu sèmpiri is fainas prus bàscias e trabballosas. In domu de su meri, s’arti de pinnigai dònnia merda, de pratza e de is istadhas; in su sartu s’arti se su molenti, a tragai dònnia pesu; a s’ora de papai, s’arti de su brentuxu, dònnia arrefudu po issu, e prexau puru ca indi dhi tocàt. Totus a dhu cumandai e issu a totus a ponni in menti.
Su meri naràt ca dhu teniat po caridadi, casi ca no portàt sali in conca. Ma Arrichetedhu fadiat su trabballu de tres òminis, candu fiat controllau, o si nou indi fadiat de prus puru.
Su spàssiu suu fiat sa mùsica. Sèmpiri chiriellendi o murrungendi cumenti a unu gatu papendi prumoni, dònnia cosa chi essit fatu.
Prus de totu dhi praxiat a cantai mutetus, ma sciriat puru cantzonis a sa moda: Luna rossa, Verde luna, sa cantzoni chi cantàt Rita Egua in Sangue e arena s’annu chi iant fatu su cinematògrafu in pratza de sa crèsia cumenti a su Santumergu e totu is arratzas de Itemissaest, de sa prus curtza de sa missa de mortus a sa prus longa de sa missa de pasca manna, cun tres allellujas; e aciungiat sèmpiri su Deogratias.
A richiesta, Arrichetedhu moviat a ogus serraus: candu cantàt no arresciat nimancu cun su fuedhu…
[ Torna all'inizio della pagina ]
[ Torna all'inizio della pagina ]