Su femininu in s’istòria de sa crésia.1

de Francu De Fabiis

sabato 21 luglio 2007 di Francu de Fabiis

Lionardu de Vinci
e su codixi de su femininu

Tradusidura a sa tradusidura
Cussa italliana de Arricardu Valla de su “CODICE DA VINCI” de Dan Brown, Editzionis Mondadori, Làdamini 2003, Trentu.

Pàginis 284/287

A Sophie dhi pariat ca totu cudha noti fut stétia una spétzia de aventura “a is làcanas de sa realidadi”, aundi nudha fut cussu chi t’abetasta. “E totu cust dhi srebit po su trabballu de fustei?”
“Cumprèndiri sa beridadi est diventau s’amori de sa vida de mei” iat spricau Teabing. “E su Sangreal est sa fancedha chi prefèrgiu.”
“Su Santu Graal est una fémina” iat pensau Sophie. Teniat in cùcuru una meca de bideas chi fent acapiadas s’una cun sàtera ma chi pariant chene cabu e ni peis. “At nau ca tenit un’arritratu de sa fémina chi fustei narat de èssiri su Santu Graal?”
“Sissi ma no seu stétiu deu a dhu nai. Est stétiu Gesus etotu a nai custas cosas.”
“E cali est s’arritratu?” iat pregontau sa fémina, in s’interis ca fiat castiendi is murus. : “Mmm….” Teabing iat fatu crei ca si ndi fut scarésciu. “Su Santu Graal. Su Sangreal. Su Càlixi.” Apustis si fut furriau de sùncuna amostendi su muru in fundu a s’aposentu. Nci fut apicada una màgini, longa duus metrus e mesu, de s’Ùrtima cena”. Sa matessi màgini chi Sophie iat castiau pagora, in su lìbburu.

“Labaidha!”
Sophie fut sigura ca dhi fessit fuiu de cumprendi calancuna cosa. “Est sa matessi màgini chi eus bistu imoi illuegus”.
Issu dhi fait s’ogu. “Gei dhu sciu, ma aici amanniada e meda de prus spedhiosa, no dhi parit?” Sophie si furriat ogus a Langdon po pediri agiudu. “M’intendu pérdia”
Langdon scaringendisia a arriri. “E difatis, su Santu Graal cumparit diaderus in s’Ùrtima cena”. Lionardu dh’at postu in d-unu logu innui si bidit beni meda.”
“Abeta unu pagu” iat tzerriau Sophie. “M’at nau ca su Santu Graal est una fémina. S’Ùrtima cena” est una pintura cun trexi òminis.”

“Est diaderus de aici?” Teabing fendi grais is praparistas. “Castidit prus de acanta”.
Pagu cumbinta, Sophie si fut acostiada a sa màgini e castiendi beni meda is tredixi bisuras, Gesus in mesu, ses apòstulus a manu manca, ses a dereta “Funt totu òminis”. Iat cunfirmau.
“Oh” ndi fut bessiu a Teabing. “E cussu sétziu in su logu de importu prus mannu, a manu dereta de su Sannori?”

Sophie fut studiendi sa bisura a manu dereta de Gesus. A tretu tretu ca studiat sa cara de issu e sa personis fut sèmpiri spantada de prus. Sa màgini pinturada teniat is pilus arrùbius longus, manus dilicadas in tenta de preigai, is titas unu pagus acinnadas. Fiat chentza de duda peruna…..fémina. “Ma est una fémina!” Iat tzerriau.
Teabing arriendi “Allodhu, allodhu. Mi cretat, no est unu sbàlliu. Lionardu fut àbbili meda in su pintai is difaréntzias intramesu a de is mascus e a is féminas”.

Sophie no arrennesciat a ndi bogai is ogus de sa fémina a su costau de Gesus. “S’Ùrtima cena iat dépiu arrapresentai trexi òminis. E chini est custa fémina?” Mancai issa iat bistu cussa màgini classica bortas medas, no iat mai billau cussa difaréntzia.
“Nemus si nd’acatat mai” iat nau Teabing. “Is pregiudìtzius nostus apitzus de custa arrapresentatzioni funt aici fortis ca su ciorbedhu nostu ndi bogat s’incongruéntzia e si fait biri cussu chi no est.” “Custa chistioni est cannota che a “scotoma” iat aciuntu Langdon. “Su ciorbedhu a bortas dhu fait, candu is sinnus funt potenti medas”.

“Un’àtera arrexoni chi no dh’at pòtziu fàiri cumprendi ca est una bisura feminina” iat aciuntu Teabing “est ca meda de is fotugrafias chi teneus me is lìbburus de arti funt stétias tiradas innantis de su 1954, candu is partigularis de sa pintura fiant tupaus asuta de unu pillu de brutura e asuta de is arràngius medas e mali fatus in su ségulu dexeotu. Oi, e fiat ora, sa pintura est stétia torrada a sa bellesa de cumenti dh’iat fata Lionardu.”
E inditendi sa màgini. “ Et voilà!”

Sophie si fut acostiada unu pagu de prus a sa màgini. Sa fèmina a sa manu dereta de Gesus fut giòvuna meda e teniat una bisura santa, una cara chi espressada discretzioni prena, pilus bellus medas e is manus strintas in preigadoria. “Custa est sa fémina chi a sa sola podiat fairi sderruiri sa Crésia?” “Chini est?” iat pregontau.
“Cussa fémina cara mia” iat arrespustu Teabing “est Maria Mallena”.
Sophie si furriat a dhu castiai. “Sa bagassa?” Teabing ingurtendi unu sùspidu curtzu, cumenti chi su fuedhu dh’èssiri oféndiu a issu etotu. “Mallena no fut po nudha de cudhas. Custa cosa malicumpréndia e légia ndi lòmpit de is boxis fatas girai de sa Crèsia de is primìtzius. Sa Crésia depiat smenguai Maria Mallena po acuai su segretu prus perigulosu: sa parti de issa che Santu Graal”.

“Sa parti de issa?”
“Cumenti apu nau” iat spricau Teabing “sa Crésia de is primìtzius depiat cumbinci su mundu ca su profeta mortali Gesus fiat una personis divina. Ndi sighiat, ca a cadeunu vangéliu chi contàt de is caras terrenas de sa vida de Gesus depiat èssiri lassau a foras de sa Bìbbia. Ma po malasorti de cudhus curregidoris antigus, un tema terrenu pistighintzosu meda sighiat a s’amostai in is vangélius. Maria Mallena.” Iat fatu unu pàsiu curtzu “O, prus mellus, sa coja cun Gesus Cristu”.
“Scusit?” Sa castiada de Sophie currit a Langdon e torra a Teabing.
“Est unu partigulari documentau istòrigamenti” iat nau Teabing “e Lionardu de siguru dhu sciriat. S’Ùrtima cena tzerriat a totugantus ca Gesus e Maria Mallena fuant cojaus imparis.” Sophie fut torrada a castiai sa pintura.

“Castidit beni cumenti a is bistiris de Gesus e de Mallena funt sa màgini sprigadas de s’unu e cun s’atera.” Teabing amostat is duas bisuras de mesu.
Shopie fut che inpnotitzada. Certu is culoris de is bistiris insorus fiant s’unu a s’imbressi de s’àteru. Gesus tenit unu bistiri arrùbiu e una mantedhu asulu; Maria Mallena unu bistiri asulu e unu mantìllia arrùbia. “Yin e Yang”.