Emigrati Sardi

[ Torna all'inizio della pagina ]

Articoli più recenti

Home page > Poesia

Primu Levi | Chi custu est un òmini

Po primu po primu nc’est sa paxi e po totus.

venerdì 20 giugno 2008 di Francu de Fabiis

Po primu po primu nc’est sa paxi e po totus.

Ocannu apu trabballau a Cuartu in s’Institudu Tènnigu Cumerciali po Arrexoneris “Primu Levi” a Pitz’e serra. Est a is sunferèntzias, de eriseru, de is cundennaus e disterraus a sa marolla in is lager de su nazi-fascismu, chi depeus tènniri beni a menti, ca aici podeus comprèndiri mellus is sunferèntzias, de oi in diri, de su pòpulu palestinesus.

Femu pensendu de aici sàbudu a meria in s’arriu bèciu a Pauli a s’atòbiu chi nc’est stètiu cun sa cumunidadi de is Rom. Minispretziai, stallai, trumentai in dònnia manera e fintzas a lòmpiri a dhus bociri is chi si parint “àterus” de nosus etotu, s’amostat sa mannària de su garropu mannu innui nc’est arruta sa cuscièntzia de s’òmini civilitzau e modernitzau.

Primu Levi
Poisia pigada de su lìbburu
Chi custu est un òmini
Editzionis Giùlliu Einaudi, 1958, Turinu,
sa de binti prentada.

Shemà

Bosatrus chi biveis sigurus
In is tèbidas domus de bosatrus,
Bosatrus chi agatais torrendi a meria
Su papai callenti e caras amigas:

Tenei contu chi custu est un òmini
Chi trabballat in su ludu
Chi no cannoscit sa paxi
Chi certat po unu arrogu de pani
Chi morit po unu èja o po unu nou.
Tenei contu chi custa est una fèmina,
Chentza de pilus e chentza de nòmini
Chentza prus fortza de arregordai
Sbuidus is ogus e frida sa brenti
Cumenti a un’arrana in s’ierru.

Pentzai ca custu est sutzèdiu:
S’arrecumandu custus fuedhus.
Scrarravonaisidhus in su coru
Abarrendu in domu andendu po sa bia,
Crochendusia pesendusia;
Torraisidhus a nai a is fillus de bosatrus.

Doghinou chi si ndi sciuscit sa domu,
Sa maladia si càncarit,
Cudhus chi eis a fàiri nàsciri si nci furrint sa cara.

Po chini bolit lìgiri àteras poisias de totu su mundu, e fintzas custa chi apu scritu deu puru e postu in s’aposentu de is professoris a Cuartu, torradas in lìngua sarda baxei a si lìgiri is pàginis de su lìbburu de G. Puxedhu
Contras a sa gherra
Introdusiduras de Fawszi Ismail e de Antoni Romanninu
Aipsa Editzionis
Castedhu
2002